Jednym z gatunków ptaków intensywnie obrączkowanych w ramach działań Południowowielkopolskiej Grupy OTOP jest bocian biały. Obrączkowanie stanowi jeden z elementów projektu Grupy "Badania i ochrona bociana białego Ciconia ciconia w powiecie Ostrów Wielkopolski". Powiat ostrowski stanowił w ciągu tych 12 lat (1994-2005) jeden z obszarów najintensywniejszego znakowania tego gatunku w Polsce. Łącznie oznakowano tu 1902 pisklęta bocianów białych.
        Wszystkie bociany obrączkowane były przeze mnie, na podstawie uprawnień ze Stacji Ornitologicznej IE PAN (od 1 I 2002 r. Zakładu Ornitologii PAN). Obrączkowane były wyłącznie jako pisklęta w gniazdach, kontrolowanych z podnośnika koszowego na samochodzie Star lub (znacznie rzadziej) z drabiny. Głównym sponsorem tych działań był początkowo Rejonowy Zakład Energetyczny w Ostrowie Wielkopolskim, a następnie Fundacja EkoFundusz w ramach "Programu ochrony bociana białego w Polsce", koordynowanego przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody "pro Natura". Program wsparły także Powiatowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Ostrowie Wielkopolskim (lata 2001 i 2003) oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego (rok 2001). Cała akcja możliwa była dzięki udziałowi w różnych latach ponad 20 członków i współpracowników naszej Grupy. Wszystkim wspierającym instytucjom i uczestnikom serdecznie dziękujemy.
        Intensywna akcja obrączkowania przyniosła różnorodne efekty, m. in. informacje na temat miejsc zimowania naszych bocianów (patrz tekst "Nasze bociany w Afryce"). Otrzymaliśmy także 2 informacje o ptakach znalezionych w Europie w czasie pierwszej wędrówki na zimowisko, zbiegiem okoliczności obu obrączkowanych tego samego dnia:

GDAŃSK P0182
02.07.02 pisklę w gnieździe, Tarchały Wielkie (51.35 N, 17.42 E), gm. Odolanów, pow. Ostrów Wlkp.
09.2002 Vetren (42.36 N, 27.22 E), Burgas, Bułgaria; znaleziony chory
1235 km SE od miejsca obrączkowania

GDAŃSK P0186
02.07.02 pisklę w gnieździe, Odolanów (51.34 N, 17.41 E), pow. Ostrów Wlkp.
29.08.02 Botpalad (48.02 N, 22.47 E), Szabolcs-Szatmar, Węgry; znaleziony chory, wypadek drogowy
536 km NW od miejsca obrączkowania

Dwa ptaki stwierdzono w 4. roku życia w Niemczech i w Polsce poza powierzchnią badań, jeszcze bez własnych gniazd:

GDAŃSK VH 5413
27.06.01 pisklę w gnieździe, Topola Wielka-Popłomyk (51.36 N, 17.46 E), gm. Przygodzice, pow. Ostrów Wlkp.
04.05.04 Krinitz (51.15 N, 14.20 E), Bautzen, Dresden (Drezno), Niemcy; na polu, numer obrączki odczytany / Winfried Nachtigall
241 km NW od miejsca obrączkowania

GDAŃSK P0189
02.07.02 pisklę w gnieździe, Odolanów (51.34 N, 17.41 E), pow. Ostrów Wlkp.
14.06.05 Brody (52.15 N, 16.13 E), gm. Lwówek, pow. Nowy Tomyśl, woj. wielkopolskie; dorosły bocian w stadzie 23 os., numer obrączki odczytany / Przemysław Wylegała
126 km NW od miejsca obrączkowania

        Z kolei obrączkowanie uzupełnione o odczytywanie obrączek ptaków dało także informacje m. in. o powracaniu dorosłych już ptaków na lęgi w okolice urodzenia, ale i o lęgach u nas 2 ptaków z Niemiec i 1 z Czech, przywiązania dorosłych do gniazd w kolejnych sezonach lęgowych, a także wieku bocianów w czasie lęgów (ptaki te były pomiędzy 4. a 18. rokiem życia) i w grupach nielęgowych (głównie ptaki w 4. roku życia).
        Poniżej zamieszczono szczegółowe ilości bocianów obrączkowanych w poszczególnych latach i gminach powiatu ostrowskiego. Zdecydowanie prowadzi w tej klasyfikacji gmina Odolanów, położona w znacznej mierze w podmokłej Dolinie Baryczy (por. Dolata 2003), stanowiącej dobre żerowiska dla bocianów. Liczby obrączkowanych piskląt nie można jednak traktować jako wskaźnika liczebności bocianów w poszczególnych gminach, bo nie zawsze obrączkowano w całym powiecie (pierwsze lata obejmowały tylko okolice Ostrowa i część Doliny Baryczy), przed 1999 r. nie kontrolowano między innymi bardziej odległych od Ostrowa części "zasobnych w bociany" gmin Sieroszewice i Sośnie, nie zawsze do wszystkich gniazd był też dostęp. Najlepszym wskaźnikiem dla takiej oceny jest rok 2003, gdy udało się zaobrączkować wszystkie młode bociany ze znanych gniazd w powiecie.

Tab. Liczba piskląt bocianów białych Ciconia ciconia obrączkowanych w poszczególnych latach i w poszczególnych gminach powiatu ostrowskiego.

        Zainteresowanych szczegółami projektu i współpracą w jego ramach proszę o kontakt: tel. (0-62) 736-53-55 lub (0-61) 823-05-41, e-mail: makri25@poczta.onet.pl.