Dziś jest    |   Dodaj do ulubionych!   |     |   Startuj z nami   |  

       .: STRONA GŁÓWNA

       .: NASZA GRUPA

       .: KONTAKTY

       .: AKTUALNOŚCI

       .: KALENDARIUM

       .: OCHRONA

       .: OBSERWACJE

       .: OBRĄCZKOWANIE

       .: EDUKACJA

       .: PUBLIKACJE

       .: SZKOLNE KOŁA

       .: JAK CHRONIĆ?

       .: GDZIE NA PTAKI?

       .: PODRÓŻE

       .: GALERIA

       .: BOCIAN BIAŁY

       .: SOWY

       .: PTAKI SZPONIASTE

       .: LINKI

KSIĘGA GOŚCI
zobacz księgę
wpis do księgi

wt., 7.04.2007 - 8355 gości
Liczba wizyt od 17 maja 2004r.

Fatbirder's Top 1000 Birding Websites

Click Here to Visit!

Strony o ptakach Polski

OBRĄCZKOWANIE PTAKÓW
Autor: Paweł T. Dolata
adres: makri25@poczta.onet.pl

zmienione: 2.12.2007

Kolorowe obrączkowanie bocianów czarnych Ciconia nigra
w Polsce

Kolorowe obrączki Nowy projekt - białe obrączki Stan prawny i bezpieczeństwo ptaków Obrączkowanie w 2003r. Obrączkowanie w 2004r. Obrączkowanie w 2005 roku Obrączkowanie w 2006 roku Wiadomości powrotne Odczyty obcych obrączek Prośba o odczytywanie Podziękowania Literatura

        Od ponad 100 lat zakładanie obrączek ornitologicznych na ptaki jest jedną z podstawowych metod badawczych w ornitologii. Nowe technologie, jak np. telemetria satelitarna, dostarczają pod pewnymi względami lepszych danych (np. dokładna trasa przelotu czy jego tempo), ale wymagają skomplikowanego i niezwykle drogiego sprzętu. Tak więc standardowe obrączkowanie jeszcze długo będzie podstawową metodą badawczą.

Obrączkowanie bocianów czarnych w pow. Tarnowskie Góry (2004).
Fot. J. Betleja w ramach zezwolenia Śląskiego Konserwatora Przyrody.

początek strony

        Kolorowe obrączkowanie

        Obrączkowanie można jednak udoskonalić, zakładając na drugą nogę ptaka dobrze widoczną, kolorową obrączkę z dużymi znakami, znacznie łatwiejszymi do odczytu niż napis na standardowej obrączce. Obrączki takie wykonuje się z lekkiego i trwałego tworzywa sztucznego. Coraz więcej obserwatorów ptaków używa lunet, dzięki którym można dostrzec kolorową obrączkę, a często również odczytać umieszczony na niej kod.
        Znakowanie bocianów czarnych standardowymi obrączkami nie przynosi dużych efektów. Wiadomości powrotne przy tej metodzie uzyskać można prawie wyłącznie w przypadku znalezienia martwych lub rannych ptaków. Odczytanie małej obrączki metalowej u tego płochliwego ptaka jest rzeczą wyjątkową. W Polsce znany jest tylko jeden przypadek odczytania metalowej obrączki dorosłego bociana czarnego na gnieździe (inf. Piotr Profus). Na dodatek gatunek ten jest nieliczny, gniazda trudne do znalezienia, a dostęp do nich nie jest łatwy, stąd znakowany jest w niewielkiej liczbie (kilkadziesiąt ptaków rocznie w Polsce, w 2003 r. 55 piskląt i 2 ptaki lotne, lata wcześniejsze: www.stornit.gda.pl).
        Dużo większe szanse na większą liczbę wiadomości powrotnych daje stosowanie dużych, kolorowych obrączek na goleń. Według danych z Republiki Czeskiej wiadomości powrotne otrzymano z 17 % bocianów czarnych oznakowanych w tym kraju kolorowymi obrączkami, podczas gdy przy znakowaniu standardowymi obrączkami metalowymi otrzymywano wiadomości powrotne o zaledwie 3 % ptaków tego gatunku (inf. František Pojer). Skuteczność znakowania wzrosła więc prawie sześciokrotnie!
        Od 1994 r. część obrączkowanych w Polsce bocianów czarnych była dodatkowo znakowana pomarańczowymi lub zielonymi, plastikowymi obrączkami na goleń (pierwszą cyfrą kodu było zawsze 1) w ramach projektu ADENEX prowadzonego przez ornitologów z Hiszpanii, a w Polsce koordynowanego przez dra Piotra Profusa z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie.
        Pierwsze 7 bocianów czarnych z 3 lęgów zaobrączkowano w Polsce kolorowymi (pomarańczowymi) obrączkami w 1994 roku, w Puszczy Kozienickiej w obecnym woj. mazowieckim (Kurowski i in. 1995). W latach 1999-2002 zielonymi obrączkami oznakowano ok. 80 ptaków, najwięcej przez Janusza Wójciaka na Lubelszczyźnie. Ptaki te są też znakowane kolorowymi obrączkami w innych krajach, w tym w Czechach, Słowacji i na Węgrzech (o kolorowym znakowaniu bocianów czarnych i innych ptaków w całej Europie zobacz www.cr-birding.be), więc w Polsce jest spora szansa na odczyty ptaków stamtąd pochodzących.
        Odczyt ułatwia fakt, że kolorowe obrączki zakładane są wysoko na nogi ptaków, ponad stawem skokowym. Są więc widoczne u ptaków żerujących w wodzie lub roślinności.

Obrączkowanie bocianów czarnych w pow. Tarnowskie Góry (2004).
Fot. J. Betleja w ramach zezwolenia Śląskiego Konserwatora Przyrody.

początek strony

        Nowy projekt - białe obrączki

        W sezonie 2003 rozpoczęto w Polsce nowy projekt kolorowego znakowania bocianów czarnych. Zaobrączkowano 41 piskląt, które - za zgodą krajowej centrali obrączkowania ptaków (Zakładu Ornitologii PAN w Gdańsku) - otrzymały specjalne obrączki przeznaczone do odczytywania ich kodu z daleka, przez mocną lornetkę lub lunetę. Plastikowe obrączki, produkcji znanej kanadyjskiej firmy ProTouch, są wysokie na 4 centymetry, białe z wyraźnymi czarnym kodem złożonym z 4 znaków. Zaczyna się on od cyfry 1, co identyfikuje ptaki oznakowane w naszym kraju. Koordynatorami akcji są dr Jacek Betleja (betleja@us.edu.pl) i Paweł T. Dolata (makri25@poczta.onet.pl), a opiekunem naukowym dr Piotr Profus z Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. początek strony

        Stan prawny i bezpieczeństwo ptaków

        Ponieważ bocian czarny jest gatunkiem objętym w Polsce całkowitą ochroną gatunkową i specjalną ochroną strefową gniazd, wszystkie prace obrączkarskie prowadziły osoby uprawnione do tego przez Zakład Ornitologii Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku na podstawie upoważnienia Krajowej Komisji Etycznej. Poza tym na wstep do strefy ochronnej, obrączkowanie oraz inne czynności tego wymagające (np. fotografowanie) w gniazdach w strefach ochronnych posiadano dodatkowo zezwolenia właściwych Wojewódzkich Konserwatorów Przyrody. Wszelkie prace prowadzono z maksymalną dbałością o bezpieczeństwo ptaków.

Młody bocian czarny z plastikową obrączką. Fot. A. Homan (PwG OTOP) za zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Poznaniu

początek strony

        Obrączkowanie w 2003 roku

        W 2003 r. bociany czarne były kolorowo znakowane w niniejszym projekcie w trzech częściach kraju, poza tym na Lubelszczyźnie użyto jeszcze obrączek z programu ADENEX:

  • Górny Śląsk (nadleśnictwa Rudziniec, Lubliniec i Kobiór; pow. Gliwice, Lubliniec i Pszczyna): oznakowano 10 piskląt z 3 lęgów. Prace prowadziło Górnośląskie Koło Ornitologiczne przy wsparciu Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Katowicach. Obrączkowali Jacek Betleja (betleja@us.edu.pl) i Zbigniew Chrul, do gniazd wspinał się Ryszard Krakowczyk.
  • Południowa Wielkopolska (nadleśnictwa Antonin, Jarocin i Taczanów; pow. Jarocin i Ostrów Wielkopolski): oznakowano 16 piskląt z 5 lęgów. Prace prowadziła Południowowielkopolska Grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków przy wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Obrączkował Paweł T. Dolata (makri25@poczta.onet.pl) z zespołem Południowowielkopolskiej Grupy OTOP, do gniazd wspinał się głównie Tomasz Ekiert. Więcej informacji: www.pwg.otop.org.pl/obro11.php
  • środkowa Wielkopolska (nadleśnictwa Czerniejewo, Pniewy, Sieraków i Wronki; pow. Międzychód, Września i Szamotuły) oraz północne Lubuskie (Nadleśnictwo Karwin; pow. Strzelce Krajeńskie-Drezdenko): oznakowano 15 piskląt z 6 lęgów: Obrączkował Tadeusz Mizera (tmizera@au.poznan.pl) z Katedry Zoologii Akademii Rolniczej w Poznaniu, do gniazd wspinał się Jakub Pruchniewicz.
  • Lubelszczyzna: (pow. Puławy) oznakowano 2 pisklęta z 1 lęgu. Obrączkował Mieczysław Kurowski, używając pozostałych z programu ADENEX obrączek zielonych lub pomarańczowych.
            Średnia wielkość lęgu w czasie obrączkowania wynosiła 2,87 pisklęcia na gniazdo (n=15).

    początek strony

            Obrączkowanie w 2004 roku

            W 2004 r. bociany czarne były kolorowo znakowane w niniejszym projekcie już w sześciu częściach kraju, co zaowocowało ponad dwukrotnie większą liczbą oznakowanych ptaków i znacznie bardziej reprezentatywnym ich rozkładem terytorialnym. Poza Polską zachodnią zaznaczył się udział środkowej Polski, czyli Łódzkiego i Świętokrzyskiego, oraz rekordowe, "mocne wejście" wschodniej Polski w postaci Lubelszczyzny i północnego Podkarpacia:

  • Górny Śląsk (nadleśnictwa Rudziniec i Brynek; pow. Gliwice i Tarnowskie Góry): oznakowano 5 piskląt z 2 lęgów. Prace prowadziło Górnośląskie Koło Ornitologiczne przy wsparciu Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Katowicach. Obrączkowali Jacek Betleja (betleja@us.edu.pl) i Zbigniew Chrul, do gniazd wspinał się Ryszard Krakowczyk.
  • Południowa Wielkopolska (nadleśnictwa Antonin, Jarocin, Krotoszyn i Taczanów; pow. Jarocin, Ostrów Wielkopolski i Ostrzeszów): oznakowano 24 pisklęta z 10 lęgów. Prace prowadziła Południowowielkopolska Grupa OTOP przy wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Obrączkował Paweł T. Dolata (makri25@poczta.onet.pl) z zespołem Południowowielkopolskiej Grupy OTOP, do gniazd wspinali się Tomasz Ekiert i Jakub Pruchniewicz. Więcej informacji: www.pwg.otop.org.pl/obro11.php
  • środkowa i północna Wielkopolska (nadleśnictwa Pniewy, Sieraków, Oborniki, Wronki, Karwin i Trzcinka; pow. Oborniki, Poznań, Szamotuły i Trzcianka): oznakowano 20 piskląt z 7 lęgów. Obrączkował Tadeusz Mizera (tmizera@au.poznan.pl) z Katedry Zoologii Akademii Rolniczej w Poznaniu, do gniazd wspinali się Krzysztof Borzecki i Jakub Pruchniewicz.
  • woj. łódzkie (nadleśnictwa Bełchatów, Grotniki, Kolumna i Przedbórz; pow. Bełchatów, Łowicz, Pabianice i Radomsko): oznakowano 11 piskląt z 4 lęgów. Obrączkował Piotr Zieliński (pziel@biol.uni.lodz.pl) z Uniwersytetu Łódzkiego, współpracowali Jakub Szymański i Maciej Rakowski.
  • woj. świętokrzyskie (Świętokrzyski Park Narodowy, pow. Kielce): oznakowano 2 pisklęta z 1 lęgu. Obrączkował Piotr Zięcik (piotrek@tbop.org.pl), do gniazda wspinał się Paweł Szczepaniak (Świętokrzyski PN). Użyto pomarańczowe (!) obrączki z programu ADENEX.
  • woj. lubelskie (nadleśnictwa Gościeradów, Janów Lubelski, Kraśnik i Zwierzyniec; pow. Biłgoraj, Janów Lubelski, Kraśnik i Opole Lubelskie): oznakowano 23 pisklęta z 7 lęgów.
  • woj. podkarpackie (nadleśnictwa Gościeradów i Janów Lubelski; pow. Stalowa Wola): oznakowano 9 piskląt z 3 lęgów. W obu tych ostatnich województwach prace prowadzono w ramach Kraśnickiej Grupy OTOP i Lubelskiego Towarzystwa Ornitologicznego. Obrączkował Paweł Szewczyk (loxia@polbox.com), współpracowali Tomasz Frączek, Robert Rudolf i Marcin Urban.

            Obrączkowanie w 2005 roku

            W 2005 r., pomimo słabszego sukcesu lęgowego, program kolorowego znakowania bocianów czarnych rozwijał się dalej. Ptaki udało się oznakować w 5 województwach. Poza Polską zachodnią ze słabszym w tym roku wynikiem zaznaczył się znów znacząco udział środkowej Polski, czyli Łódzkiego (Piotr Zieliński). Ekipa z południowo-wschodniej Polski, czyli Robert Rudolf i Paweł Szewczyk, pobiła własny, zeszłoroczny rekord, znakując aż 71 bocianów czarnych na terenie Lubelszczyzny i północnego Podkarpacia. Dzięki ich sukcesowi ogólna liczba oznakowanych w kraju kolorowymi obrączkami piskląt bociana czarnego była o 2 większa niż w 2004 roku:

  • Górny Śląsk (nadleśnictwo Kobiór; pow. Pszczyna): oznakowano 4 pisklęta z 1 lęgu. Prace prowadziło Górnośląskie Koło Ornitologiczne przy wsparciu Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Katowicach. Obrączkował Jacek Betleja (betleja@us.edu.pl) z udziałem Gustawa Schneidera, do gniazda wspinał się Ryszard Krakowczyk.
  • Południowa Wielkopolska (nadleśnictwa Antonin i Jarocin; pow. Jarocin i Ostrów Wielkopolski): oznakowano 10 piskląt z 4 lęgów. Prace prowadziła Południowowielkopolska Grupa OTOP. Obrączkował Paweł T. Dolata (makri25@poczta.onet.pl), współpracowali Rafał Biernacik (Nadl. Jarocin i PwG OTOP) i Jacek Pietrowiak (ZPKWW i PwG OTOP). Więcej informacji: www.pwg.otop.org.pl.
  • woj. łódzkie (nadleśnictwa Bełchatów i Grotniki; pow. Bełchatów, Łowicz i Zgierz) oznakowano 11 piskląt z 4 lęgów. Obrączkował Piotr Zieliński (pziel@biol.uni.lodz.pl) z Uniwersytetu Łódzkiego, współpracował Jakub Szymański.
  • woj. lubelskie (nadleśnictwa Gościeradów, Janów Lubelski, Kraśnik, Mircze, Puławy, Sobibór, Strzelce i Zwierzyniec; pow. Biłgoraj, Chełm, Hrubieszów, Janów Lubelski, Kraśnik, Lubartów, Ryki i Włodawa): oznakowano 49 piskląt z 16 lęgów.
  • woj. podkarpackie (nadleśnictwa Buda Stanowska, Gościeradów, Radomyśl; pow. Stalowa Wola i Tarnobrzeg): oznakowano 22 pisklęta z 8 lęgów.
            W obu tych województwach prace prowadzono w ramach Kraśnickiej Grupy OTOP i Lubelskiego Towarzystwa Ornitologicznego. Obrączkowali jako zespół obrączkarski „Jajos” (lokalna nazwa bociana czarnego) Paweł Szewczyk (loxia@polbox.com) i Robert Rudolf (robertrudolf@interia.pl) przy pomocy Michała Gąski i bardzo znaczącym wsparciu Janusza Wójciaka.

            Średnia wielkość lęgu w czasie obrączkowania wynosiła w całym kraju 2,93 pisklęcia na gniazdo (n=29). Zaznaczyło się znów zróżnicowanie regionalne tej średniej, choć mniejsze niż w poprzednim roku: średnia na Lubelszczyźnie i północnym Podkarpaciu wyniosła 2,96 pisklęcia na gniazdo (n=24), a w pozostałej części kraju 2,78 pisklęcia na gniazdo (n=9). Nie udało się w tym roku zaobrączkować bocianów czarnych, m. in. z powodu braku sukcesu lęgowego w znanych gniazdach, innym osobom uczestniczącym w projekcie, jak Tadeusz Mizera (Wielkopolska) oraz Paweł Szczepaniak (Świętokrzyski Park Narodowy).

            Obrączkowanie w 2006 roku

            W 2006 r. bociany czarne były kolorowo znakowane w niniejszym projekcie w sześciu regionach (a pięciu województwach) kraju, co zaowocowało rekordową liczbą 119 oznakowanych ptaków i znów bardziej reprezentatywnym ich rozkładem terytorialnym. Poza Polską zachodnią zaznaczył się udział środkowej Polski, czyli Łódzkiego (wyjątkowo „równa forma” przez 3 lata) i Świętokrzyskiego, oraz - drugi już rok z rzędu - zdecydowanie „dominująca pozycja” wschodniej Polski w postaci Lubelszczyzny i północnego Podkarpacia:

  • Południowa Wielkopolska (Nadleśnictwo Antonin, Jarocin i Krotoszyn; pow. Jarocin, Ostrów Wielkopolski, Środa Wielkopolska i Września): oznakowano 18 piskląt z 7 lęgów. Prace prowadziła Południowowielkopolska Grupa OTOP przy wsparciu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Obrączkował Paweł T. Dolata (makri25@poczta.onet.pl) z zespołem Południowowielkopolskiej Grupy OTOP, do gniazd wspinali się Tomasz Ekiert, Wiktor Maniecki i Jakub Pruchniewicz. Więcej informacji: http://www.pwg.otop.org.pl.
  • środkowa Wielkopolska (Nadleśnictwo Czerniejewo; pow. Września): oznakowano 6 piskląt z 2 lęgów. Obrączkował Tadeusz Mizera (tmizera@au.poznan.pl) z Katedry Zoologii Akademii Rolniczej w Poznaniu, do gniazd wspinał się Antoni Kasprzak, współpracował Andrzej Batycki.
  • woj. łódzkie (Nadleśnictwo Bełchatów, Grotniki i Przedborów; pow. Bełchatów, Zgierz, Łowicz i Wieruszów): oznakowano 10 piskląt z 4 lęgów. Obrączkował Piotr Zieliński (pziel@biol.uni.lodz.pl) z Uniwersytetu Łódzkiego, z którym współpracował Bartosz Janic.
  • woj. świętokrzyskie (pow. Kielce, w tym Świętokrzyski Park Narodowy): oznakowano 3 pisklęta z 2 lęgów. Obrączkował Krzysztof Dudzik (kdudzik1@o2.pl), do gniazd wspinał się Paweł Szczepaniak (Świętokrzyski PN, szczepan@swietokrzyskipn.org.pl).
  • woj. lubelskie (Nadleśnictwo Chełm, Gościeradów, Janów Lubelski, Józefów, Kraśnik, Mircze, Puławy, Radzyń Podlaski, Sobibór, Strzelce, Świdnik i Zwierzyniec; powiaty: Biłgoraj, Chełm, Hrubieszów, Janów Lubelski, Kraśnik, Lubartów, Łęczna, Opole Lubelskie, Puławy, Ryki i Włodawa): oznakowano 72 pisklęta z 25 lęgów.
  • woj. podkarpackie (Nadleśnictwo Buda Stalowska, Gościeradów i Radomyśl; powiaty: Stalowa Wola i Tarnobrzeg): oznakowano 10 piskląt z 4 lęgów.
    W obu tych ostatnich województwach prace prowadzono w ramach Kraśnickiej Grupy OTOP i Lubelskiego Towarzystwa Ornitologicznego. Obrączkowali i wspinali się do gniazd członkowie zespołu obrączkarskiego „Jajos” (”jajos” to ludowa, regionalna nazwa bociana czarnego z południa Lubelszczyzny), czyli Paweł Szewczyk (loxia@poczta.onet.pl) i Robert Rudolf (robertrudolf@interia.pl). W tym roku akcja obrączkowania bocianów czarnych na Lubelszczyźnie nie byłaby możliwa bez pomocy wielu osób, w tym użyczenia samochodów. Specjalne podziękowania Paweł i Robert kierują w związku z tym do Arka Żuchnika, Sławka Snopka, Piotra Deptusia, Gerarda Potakiewicza, Roberta Wróblewskiego, Andrzeja Wedjuka i Marcina Urbana. Ponadto są wdzięczni za pomoc pozostałym osobom, które pomagały przy akcji, a byli to: Kasia Szewczyk, Sylwek Aftyka, Michał Gąska, Jakub Geneja, Mariusz Grochowski, Jola Snopek i Magda Żytomska. Szczególne podziękowania dla Janusza Wójciaka za pomoc w lokalizacji gniazd i wszelkie bezcenne informacje dotyczące rewirów bocianów.
    Średnia wielkość lęgu w czasie obrączkowania w 2006 r. była nieco niższa niż w 2005 r. i prawie dokładnie równa średniej z 2004 roku - wynosiła w całym kraju 2,77 pisklęcia na gniazdo (n=43). Zaznaczyło się znów zróżnicowanie regionalne i średnio nieco większe lęgi na wschodzie kraju: średnia na Lubelszczyźnie i północnym Podkarpaciu wyniosła 2,83 pisklęcia na gniazdo (n=29), a w pozostałej części kraju 2,64 pisklęcia na gniazdo (n=14).

    Tab. Liczba kolorowo obrączkowanych w Polsce w latach 2003-2006 piskląt bocianów czarnych Ciconia nigra

    Teren obrączkowania
    Liczba zaobrączkowanych piskląt
    Obrączkarze
    2003
    2004
    2005
    2006
    suma
    Górny Śląsk
    10
    5
    4
    -
    19
    Jacek Betleja, Zbigniew Chrul
    Południowa Wielkopolska
    16
    24
    10
    18
    68
    Paweł T. Dolata
    środkowa i północna Wielkopolska
    15
    20
    -
    6
    41
    Tadeusz Mizera
    Łódzkie
    -
    11
    11
    10
    32
    Piotr Zieliński
    Świętokrzyskie
    -
    2
    -
    3
    5
    Piotr Zięcik
    Lubelszczyzna
    2
    23
    49
    72
    146
    Mieczysław Kurowski (2003)
    Paweł Szewczyk (2004-2005)
    Robert Rudolf (2005)
    Podkarpacie
    -
    9
    22
    10
    41
    Paweł Szewczyk (2004-2005)
    Robert Rudolf (2005)
    Razem Polska

    43

    94
    96
    119
    352

    początek strony

       
    Jakub Szymański w ramach zezwolenia
    Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Łodzi dla zespołu dr. Piotra Zielińskiego
    Wspinacz Jakub Szymański w akcji pod gniazdem bocianów czarnych - fot. Piotr Zieliński

            Wiadomości powrotne

            Dotychczas nadeszło już sporo wiadomości powrotnych o ptakach oznakowanych w sezonach 2002-2004 i to o odczytach obrączek żywych osobników. W 2002 r. odczytu dokonano na Zbiorniku Turawskim. W 2003 r. jeden młody bocian został odczytany w Niemczech, w odległości ok. 430 km na północny zachód od miejsca obrączkowania, a drugi w Szwajcarii w odległości ok. 1000 km na południowy zachód od miejsca obrączkowania. W 2004 r. młode ptaki odczytano na zb. Jeziorsko i Stawach Milickich, a zagranicą jednego na Węgrzech i aż cztery w Izraelu. Kolejnego młodego z 2004 r. odczytano w Izraelu wiosną 2005 r., a następnego także tutaj w końcu września 2005 r. Prawdziwy „wysyp” informacji powrotnych nastąpił na przełomie września i października 2005 r., gdy odczytano w Izraelu obrączki 13 polskich bocianów czarnych.

    Obrączka Gdańsk BN 3512 + pomarańczowa 18X
    obrączkowany: 02.07.1998 pisklę w gnieździe, gm. Zaklików, Nadl. Janów Lubelski, pow. Stalowa Wola, woj. podkarpackie (Janusz Wójciak)
    odczytany: 11.10.05 Tirat Tzvi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Carsten Rohde)

    Obrączka Gdańsk BN 3553 + pomarańczowa 16T
    obrączkowany: 08.07.1998 pisklę w gnieździe, gm. Sosnowica, Nadl. i pow. Parczew, woj. lubelskie (Janusz Wójciak)
    odczytany: 12.10.2005 Nir David (32.30 N, 35.27 E), Izrael (Carsten Rohde)

    Obrączka Gdańsk VH 5573 + zielona 1HJ
    obrączkowany: 30.06.2002 pisklę w gnieździe, gm. Sośnie, Nadl. Antonin, pow. Ostrów Wielkopolski., woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 18-20.08.2002 młody w stadzie, Zb. Turawski, Opole (Adam Wojciechowski)

    Obrączka Gdańsk VH 6517 + zielona 1HV
    obrączkowany: 24.06.2002 pisklę w gnieździe, gm. i pow. Strzelce Opolskie, Nadl. Rudziniec, woj. opolskie (Zbigniew Chrul)
    odczytany: 03.10.2004 dorosły, Nir David (32.30 N, 35.27 E), Izrael (Willem Van den Bossche)

    Obrączka Gdańsk VH 3288 + pomarańczowa 12P
    obrączkowany: 20.07.2004 pisklę w gnieździe, Świętokrzyski Park Narodowy, gm. Bodzentyn, pow. Kielce, woj. świętokrzyskie (Piotr Zięcik)
    odczytany: 14.09.2004 zb. Jeziorsko, Glinno, pow. Sieradz, woj. łódzkie (Krzysztof Kaczmarek, Rafał Wałecki)

    Obrączka Gdańsk VH 7506 + biała 1P55
    obrączkowany: 22.06.2003 pisklę w gnieździe, gm., Nadl. i pow. Jarocin, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 11.08.2003 młody w stadzie 21 os., koło Grippel (53.04 N, 11.18 E), Lüneburg, Niedersachsen (Dolna Saksonia), Niemcy (Hans-Jürgen Kelm)
    odległość: 444 km NW od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 7516 + biała 1P60
    obrączkowany: 25.06.2003 pisklę w gnieździe, gm. Sośnie, Nadl. Antonin, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 13.04.2006 dorosły, Kibbutz Neve Etan (32.29 N, 35.32 E), Izrael (Tuvia Khan i Chris Wells)
    odległość: 2546 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 7522 + biała 1P63
    obrączkowany: 26.06.2003 pisklę w gnieździe, gm. Sieroszewice, Nadl. Taczanów, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 31.08.2003 młody, Chavornay (46.42 N, 06.34 E), kanton Vaud, Szwajcaria (Joel Bruezičre, Frederic Jaqueir)
    odległość: 993 km SW od miejsca obrączkowania
    Patrz więcej (artykuł z „Nos Oiseaux” po francusku z angielskim streszczeniem - pdf)

    Obrączka Gdańsk VH 8675 + biała 1P96
    obrączkowany: 21.06.2004 pisklę w gnieździe, Leśn. Mielno, gm. i Nadl. Pniewy, pow. Szamotuły, woj. wielkopolskie (Tadeusz Mizera)
    odczytany: 25.09.2005 Beit Shean (32.31 N, 35.31 E), Izrael (Carsten Rohde)

    Obrączka Gdańsk VH 8187 + biała 1L02
    obrączkowany: 23.06.2004 pisklę w gnieździe, gm. Sieroszewice, Nadl. Taczanów, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata) odczytany: 01.10.2004 młody, Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Willem Van den Bossche)
    odczytany:
    02.10.2004 młody, stawy rybne Ma'ale Gilboa (32.23 N, 35.30 E), Izrael (Willem Van den Bossche)
    04.10.2004 młody, Tirat Zevi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Willem Van den Bossche)
    odległość kolejno: 2558, 2563 i 2562 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 8772 + biała 1L10
    obrączkowany: 02.07.2004 pisklę w gnieździe, gm. Sośnie, Nadl. Antonin, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 26.09.2005 Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Amit Geffen i Kobi Meyrom)
    odległość: 2563,5 km km SE od miejsca obrączkowania
    27.09.2005 Tirat Zevi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Carsten Rohde)
    30.09.2005 Beit Ha’shitta (32.32 N, 35.47 E), Izrael (Carsten Rohde)
    odległość kolejno: 2563,5; 2567, 5 i 2568 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 8775 + biała 1L12
    obrączkowany: 02.07.2004 pisklę w gnieździe, gm. Sieroszewice, Nadl. Taczanów, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 03.10.2005 Tirat Zevi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Carsten Rohde)
    odległość: 2556,5 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 9427 + biała 1L17
    obrączkowany: 29.06.2005 pisklę w gnieździe, gm. Sośnie, Nadl. Antonin, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 05.10.2005 Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)
    odległość: 2563,5 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 7366 + biała 1L27
    obrączkowany: 24.06.2004 pisklę w gnieździe, gmina Dzierzkowice, Nadl. i pow. Kraśnik, woj. lubelskie (Paweł Szewczyk)
    odczytany: 26.09.2004 młody, Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Willem Van den Bossche)
    odległość: 2334 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 7048 + biała 1L39
    obrączkowany: 01.07.2004 pisklę w gnieździe, gmina Radomyśl, Nadl. Gościeradów, pow. Stalowa Wola, woj. podkarpackie (Paweł Szewczyk)
    odczytany: 29.04.2005 Nir David (32.30 N, 35.27 E), Bet Shean, Dolina Jordanu, Izrael (Chris Wells i Tuvia Khan)
    odległość: 2310 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 8414 + biała 1L64
    obrączkowany: 24.06.2005 pisklę w gnieździe, gm. Szczerców, Nadl. i pow. Bełchatów, woj. łódzkie (Piotr Zieliński)
    odczytany: 19-20.07.2006 Báta, Gemenc, Węgry (Bela Kalocsa, Eniko Anna Tamas, Endre Sztellik)

    Obrączka Gdańsk VH 8680 + biała 1L84
    obrączkowany: 23.06.2004 pisklę w gnieździe, gm. Kaźmierz, Nadl. Pniewy, pow. Szamotuły, woj. wielkopolskie (Tadeusz Mizera)
    odczytany:
    04.09.2004 młody, staw Stary, kompleks Radziądz, Żmigród, pow. Trzebnica, woj. śląskie (Wiesław Lenkiewicz)
    06.10.2004 młody, Bet Alfa (32.31 N, 35.26 E), Izrael (Willem Van den Bossche)
    odległość: 2773 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 8662 + biała 1L86
    obrączkowany: 28.06.2004 pisklę w gnieździe, gm. i Nadl. Trzcianka, pow. Czarnków-Trzcianka, woj. wielkopolskie (Tadeusz Mizera)
    odczytany: 01.10.2004 Balmazújváros (47.41 N, 21.20 E), Virágoskúti halastó, Hajdu-Bihar, Węgry (Attila Szilágyi)
    odległość: 704 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VH 3288 + pomarańczowa 12J
    obrączkowany: 20.07.2004 pisklę w gnieździe, gm. Bodzentyn, pow. Kielce, woj. świętokrzyskie (Piotr Zięcik)
    odczytany: 14.09.2004 zb. Jeziorsko, Glinno, pow. Sieradz, woj. łódzkie (Krzysztof Kaczmarek, Rafał Wałecki)

    Obrączka Gdańsk VH 9433 + biała 1A22
    obrączkowany: 30.06.2005 pisklę w gnieździe, gm. Jaraczewo, Nadl. i pow. Jarocin, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata)
    odczytany: 26.07.2006 w stadzie 9 os. na drzewie noclegowym koło żerowiska, rozlewiska Gemenc (46.20 N, 18.53 E) koło Szekszárd, Tolna, Węgry (Attila Mórocz)
    odległość: 635 km SW od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VN 0015 + biała 1N25
    obrączkowany: 25.06.2005 pisklę w gnieździe, gmina Radomyśl, Nadl. Janów Lubelski, pow. Stalowa Wola, woj.
    podkarpackie (Robert Rudolf i Paweł Szewczyk)
    odczytany: 12.10.2005 Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)

    Obrączka Gdańsk VN 0031 + biała 1N41
    obrączkowany: 03.07.2005 pisklę w gnieździe, gmina Nowa Dęba, Nadl. Buda Stanowska, pow. Tarnobrzeg, woj. podkarpackie (Robert Rudolf i Paweł Szewczyk)
    odczytany: 03.10 i 05.10.2005 Tirat Zevi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Carsten Rohde)
    07.10 i 09.10.2005 Kefar Ruppin (32.28 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)
    10.10-12.10.2005 Tirat Zevi (32.24 N, 35.30 E), Izrael (Carsten Rohde)
    14.10.2005 Nir David (32.30 N, 35.27 E), Izrael (Carsten Rohde)

    Obrączka Gdańsk VN 0765 + biała 1C14
    obrączkowany: 06.07.2006 pisklę w gnieździe, gm. Miłosław, Nadl. Jarocin, pow. Września, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata i współpracownicy)
    odczytany: 24-26.11.2006 Newe Ur (32.33 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)
    27.11.2006 Hamadya (32.32 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)
    28.11.2006 Newe Ur (32.33 N, 35.33 E), Izrael (Carsten Rohde)
    01.12.2006 Ma’ayan Harod (32.33 N, 35.21 E), Izrael (Carsten Rohde)
    odległość kolejno: 2619,5; 2621,5 i 2610,5 km SE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Gdańsk VN 0965 + biała 1K07
    obrączkowany: 01.07.2007 pisklę w gnieździe, gm. Sośnie, Nadl. Antonin, pow. Ostrów Wielkopolski, woj. wielkopolskie (Paweł T. Dolata i współpracownicy)
    odczytany: 15.10.2007 młody w stadzie 45 os., Beit Alfa (32.32 N, 35.25 E), Izrael (Joosep Tuvi i Renno Nellis)
    odczytany: 17.10.2007 młody w stadzie 410 os., Nir David (32.31 N, 35.28 E), Izrael (Joosep Tuvi i Renno Nellis)
    odległość kolejno: 2641 i 2646 km SE od miejsca obrączkowania


    >Bocian ze Świętokrzyskiego PN z 25.07.2004, fot. Paweł Szczepaniak

            W obu przypadkach z 2003 r. ciekawy jest kierunek wędrówki - prawdopodobnie wskazuje na wędrowanie niektórych polskich bocianów czarnych, tak jak np. ok. 17 % ptaków z Republiki Czeskiej (Pojer 2003), zachodnim szlakiem wędrówkowym przez Gibraltar do Afryki. Ale oba ptaki te mogły też po koczowaniu „odbić” na południe i polecieć „na skróty” przez Włochy i Morze Śródziemne, gdyż bocian czarny jest lepszym aktywnym lotnikiem niż bocian biały i potrafi przelatywać większe odcinki nad morzami (np. młody bocian z Czech został stwierdzony na Korsyce, Pojer 2003).

            O wędrówce bocianów czarnych z Polski, Czech i Słowacji przez Szwajcarię więcej w artykule: Dolata i Posse (2006).

            Warto zaznaczyć, że są to pierwsze odczyty polskich bocianów czarnych z całej Europy (poza Polską). Dotychczas jedynie w Izraelu odczytano aż 23 ptaki z Polski (prawie wyłącznie przez Belga Willema van den Bossche), co wskazywało na wykorzystywanie właśnie wschodniej trasy wędrówki do Afryki. Były to jednak bociany oznakowane głównie we wschodniej Polsce. Otrzymane dane wskazują, że ptaki z zachodniej i wschodniej Polski lecą do Afryki prawdopodobnie odpowiednio trasą zachodnią (przez Gibraltar) i wschodnią (przez Bałkany i Izrael). Jednak nie ma wyraźnej granicy rozdziału tych populacji - także ptaki z zachodniej Polski mogą lecieć trasą wschodnią, o czym świadczy przykład bociana VH 8187.


    Żerujący bocian czarny z obrączką. Fot. Paweł Malczyk

    początek strony

           Odczyty obcych obrączek

            W ostatnich latach udało się odczytać w Polsce obrączki kilku bocianów czarnych z zagranicy. Prawie wszystkie odczyty dokonane zostały w Dolinie Górnej Wisły, przez Pawła Malczyka i współobserwatorów oraz Jacka Betleję, ponadto jeden przez Kazimierza Laskowicza w Dolinie Baryczy. Dzięki nim wiadomo, że ptaki z Republiki Czeskiej i Słowacji zalatują do nas (a więc w niezbyt typowym kierunku północnym) w czasie letnich koczowań polęgowych, nie tylko do przygranicznej Doliny Górnej Wisły, ale i do środkowej Polski (Dolina Baryczy).
            Jednak „hitem” jest letnia obserwacja w Polsce bociana czarnego obrączkowanego w tym samym sezonie jako młodego w centralnej Francji. Ptak ten został stwierdzony po 3 miesiącach 1350 km na wschód od miejsca urodzenia. Prawdopodobnie więc podjął niezwykłą dla bocianów czarnych z Europy Zachodniej wędrówkę na zimowisko do Afryki szlakiem wschodnim, zamiast znacznie bliższą trasą zachodnią przez Gibraltar (powrót na tę trasę jest mało prawdopodobny, choć możliwy).
            Na tle bogatej już wiedzy o wędrówkach bocianów czarnych z Europy ta informacja jest wyjątkowa. W latach 1995-2000 w ramach programu „Cigognes sans frontieres” (”Bociany bez granic”) na 27 bocianów czarnych (14 dorosłych, 6 niedojrzałych i 7 młodych) założono w Belgii i Francji nadajniki satelitarne i dokładnie badano ich wędrówkę. Wszystkie poleciały oczekiwaną trasą zachodnią przez Cieśninę Gibraltarską na zimowiska do Afryki Zachodniej (Jadoul et al. 2003, 2003a). Z kolei wśród 123 bocianów czarnych, których obrączki odczytał w czasie wędrówki lub zimowania w Izraelu (czyli na trasie wschodniej) w latach 1993-1997 Willem Van den Bossche (2003) były tylko ptaki z Europy Wschodniej i Środkowej: 38 z Republiki Czeskiej, 27 z Łotwy, 20 z Węgier, 15 z Polski, 10 ze Słowacji, 7 z Estonii, po 2 z Austrii i Litwy oraz po 1 z Białorusi i Niemiec.

    Obrączka Bratislava C 083 + zielona 8L8
    obrączkowany: 16.06.2001 pisklę w gnieździe na buku, Kraľovany (49.09 N, 19.08 E), Dolny Kubin, Słowacja (Dušan Karaska)
    odczytany: 01.08.2003 dorosły w stadzie 4 os., stawy Spytkowice (49.59 N, 19.31 E), Wadowice, woj. małopolskie (Paweł Malczyk) = 97 km NE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Bratislava C 087 + zielona 8J3
    obrączkowany: 19.06.2001 pisklę w gnieździe na świerku, Vitanova - Oravice (49.17 N, 19.46 E), Tvrdosin, Słowacja (Dušan Karaska)
    odczytany: 12-14.09.2003 dorosły, stawy Spytkowice (49.59 N, 19.31 E), Wadowice, woj. małopolskie (Paweł Malczyk, Jacek Betleja) = 79 km NW od miejsca obrączkowania

    Obrączka Paris P 7822 + biała LS Obrączka Praha BX 14537 + biała 60W9
    obrączkowany: 07.06.2004 pisklę w gnieździe, Pimelles (46.00 N, 2.18 E), Francja (Gerard Jadoul)
    odczytany i sfotografowany: 29.08., 05.09.2004 młody w stadzie, stawy Spytkowice (49.59 N, 19.31 E), Wadowice, woj. małopolskie (Paweł Malczyk, Damian Wiehle, Andrzej Chrzascik) = 1351 km NEE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Praha BX 14537 + biała 60W9 (patrz fot.)
    obrączkowany: 16.06.2004 pisklę w gnieździe, Lipuvka (49.21 N, 16.33 E), Blansko, Morawy, Republika Czeska (Tomas Ruzicka)
    1. odczytany: 29.08.2004 młody w stadzie 18 os., stawy Spytkowice (49.59 N, 19.31 E), Wadowice, woj. małopolskie (Paweł Malczyk, Damian Wiehle, Andrzej Chrzascik) = 225 km NE od miejsca obrączkowania
    2. odczytany i sfotografowany: 29.05.2005 niedojrzały z 2 dorosłymi, stawy Rudze (49.58 N, 19.25 E), Zator, woj. małopolskie (Jacek Betleja) = 217 km NE od miejsca obrączkowania
    3. odczytany i sfotografowany: 05.08.2005 stawy Rudze (49.58 N, 19.25 E), Zator, woj. małopolskie (Jacek Betleja) = 217 km NE od miejsca obrączkowania
    4. odczytany: 09.08.2005 stawy Rudze (49.58 N, 19.25 E), Zator, woj. małopolskie (Andrzej Chrzascik, Paweł Malczyk) = 217 km NE od miejsca obrączkowania
    18.08.2003, Dolina Baryczy5. odczytany: 03.09.2005 w stadzie 34 os., stawy Rudze (49.58 N, 19.25 E), Zator, woj. małopolskie (Paweł Malczyk) = 217 km NE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Praha BX 15014 + żółta 6TO (patrz fot.)
    obrączkowany: 19.06.2003 pisklę w gnieździe, Studnice (49.36 N, 16.05 E), Zdar nad Sazavou, Republika Czeska (J. Čejka)
    odczytany i sfotografowany: 18.08.2003 (+/- 1 dzień), młody w stadzie, staw Polny (51.33 N, 17.24 E), Stawno, pow. Milicz, woj. śląskie (Kazimierz Laskowicz) = 235 km NE od miejsca obrączkowania

    Obrączka Praha BX 24746 + biała 60AP
    obrączkowany: 28.06.2003 pisklę w gnieździe, Zelezny Brod (50.38 N, 15.15 E), Semily, Republika Czeska (Vladimir Soltys)
    odczytany: 01.08.2003 młody w stadzie 4 os., stawy Spytkowice (49.59 N, 19.31 E), Wadowice, woj. małopolskie (Paweł Malczyk) = 311 km SE od miejsca obrączkowania początek strony

            Prośba o odczytywanie

            Zwracamy się do wszystkich osób obserwujących ptaki w Polsce z prośbą o zwrócenie uwagi na kolorowo znakowane bociany czarne i odczytywanie kolorowych obrączek. Każdy dokonany odczyt prosimy jak najszybciej zgłosić do Zakładu Ornitologii Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku (mail: ring@stornit.gda.pl), z kopią dla koordynatorów programu (betleja@us.edu.pl i makri25@poczta.onet.pl). W zgłoszeniu prosimy podać: datę i miejsce obserwacji, gatunek ptaka, umieszczenie obrączki, kolor obrączki i liter, odczytany kod, wielkość obserwowanego stada lub rodziny oraz w razie możliwości wiek ptaka. Poza zgłoszeniem do Gdańska, zainteresowani uzyskaniem szybkiej informacji o stwierdzonym ptaku, mogą kontaktować się z koordynatorami akcji. Obiecujemy natychmiastową odpowiedź, skąd pochodzi odczytany ptak, oznakowany w naszym programie, oczywiście z zachowaniem obowiązującego utajnienia szczegółowej lokalizacji gniazd. Powodzenia przy odczytywaniu !
            Obrączkarze zainteresowani włączeniem się do akcji i wspólnym zakupem kolorowych obrączek u producenta proszeni są o kontakt z Jackiem Betleją. początek strony

            Podziękowania

    Serdecznie dziękujemy:

  • wszystkim uczestnikom projektu: obrączkarzom, wspinaczom i innym współpracownikom,
  • współpracującym leśnikom,
  • wymienionym wyżej i nie wymienionym sponsorom poszczególnych akcji,
  • wojewódzkim konserwatorom przyrody w powyższych województwach za udzielone zezwolenia na działania w strefach ochronnych,
  • Zakładowi Ornitologii PAN w Gdańsku za bezpłatne obrączki metalowe na bociany czarne,
  • obserwatorom ptaków, którym chce się oglądać nogi bocianów czarnych, odczytywać obrączki i przekazywać te dane. początek strony

           Literatura

    Dolata P. T., Posse B. 2006. Migration et baguage en couleur de Cigognes noires Ciconia nigra. Nos Oiseaux 53, 2: 85-93.
    Jadoul G., Hourlay F., Toussaint A.-C. 2003. Study of fall migration of Black Storks (Ciconia nigra) by satellite telelemetry. Aves 40, 1-4: 155-164.
    Jadoul G., Hourlay F., Toussaint A.-C. 2003. Wintering sites of the Black Stork (Ciconia nigra) in West Africa. Aves 40, 1-4: 171-172.
    Kurowski M., Konofalski M., Czuchnowski R., Profus P. 1995. Stan populacji bociana czarnego Ciconia nigra na Ziemi Radomskiej w latach 1981-1994. Chrońmy Przyrodę Ojczystą 51, 2: 15-28.
    Pojer F. 2003. Black Stork (Ciconia nigra) Colour Ringing in the Czech Republic – Statistics and Results : a preliminary Report. Aves 40, 1-4: 106-108.
    Van den Bossche W. 2003. Black Stork (Ciconia nigra) wintering in Northern Israel. Aves 40, 1-4: 127-139.

    Młody bocian czarny z plastikową obrączką. Fot. A. Homan (PwG OTOP) za zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody w Poznaniu

  • początek strony

    OBRĄCZKOWANIE

    Dlaczego obrączkowanie?

    Obserwacje łabędzi krzykliwych z obrożami szyjnymi w wielkop. części Dol. Baryczy

    Akcja „Labute 2008” obrączkowania łabędzi niemychw Hradcu Králové i Pardubicach

    Kolorowe obrączkowanie bocianów czarnych w Polsce

    Obrączkowanie bociana czarnego w regionie

    Łabędzie nieme na St. Przygodzickich (1993-2004) - wiadomości powrotne z zagranicy

    Łabędzie nieme na zimowisku w Kaliszu - wiadomości powrotne z zagranicy

    Szpak z Ostrowa Wlkp. we Francji

    Obrączkowanie srokoszy w wielkopolskiej części Dol. Baryczy

    Ciekawe stwierdzenie obrączkowanego kowalika

    Badania i obrączkowanie kawek w Pł. Wielkopolsce

    Wyniki obrączkowania dymówek w okolicy Przygodzic i Ostrowa Wlkp.

    Bird ringing in South Wielkopolska (Poland) in 2003-05

    Podsumowanie obrączkowania ptaków w Pł. Wielkopolsce w 2003r., 2004r., 2005r. i 2006

    Obrączkowane łabędzie nieme w Poznaniu (1995-2006) i zaproszenie do współpracy

    Zagraniczne wiadomości powrotne o brzegówkach

    Zobacz także:

    Obrączkowanie bocianów białych w pow. jarocińskim i wiadomości powrotne o nich w latach 2002-06

    Niemiecki bocian biały lęgowy w powiecie kępińskim

    Ochrona i obrączkowanie płomykówki w regionie

    Obrączkowanie bocianów w pow. Ostrów Wlkp.

    Nasze bociany białe w Afryce

    Wykaz obrączkowanych łabędzi stwierdzonych na St. Przygodzickich w 2003r.

    Pielęgnacje gniazd i obrączkowanie bocianów w pow. ostrowskim

    Kontrole gniazd i obrączkowanie bocianów czarnych

    Pójdźki w ręku

    Pustułki w Ostrowie Wlkp.



    SUBSKRYPCJA
    e-mail:
    strona główna OTOP

    www.birdlife.net

    odwiedź stronę CZAPLONA

    Zapraszamy

                  © Południowowielkopolska Grupa OTOP, webmaster: Marcin Rachel