Kartoteka Przyrodnicza Południowej Wielkopolski od roku 2004 (wyjątkowo 2003) gromadzi materiały dotyczące pierwszych (i kilku kolejnych) stwierdzeń poszczególnych gatunków ptaków na terenie działania Południowowielkopolskiej Grupy OTOP. W chwili obecnej dysponujemy 473 rekordami dotyczącymi pojawów kilkudziesięciu gatunków ptaków. Spośród wszystkich 51 gatunków posiada przynajmniej 3 takie rekordy, a maksymalnie 31. Choć liczba lat i doniesień nie pozwala na tworzenie daleko idących wniosków, to jednak daje nam możliwość przybliżenia dat pojawów poszczególnych gatunków ptaków w Południowej Wielkopolse, pozwala nam porównać je z wynikami z lat wcześniejszych (materiały publikowane) oraz w kolejnych latach śledzić ewentualne zmiany.
Dla każdego gatunku inaczej wyskalowano oś x. Zawsze podane są daty graniczne.
Na poniższych schematach uwzględniono pierwsze pojawy w kolejnych miejscach Południowej Wielkopolski. W kolejnych datach obserwowane już były po raz drugi, trzeci itd. Wykresy więc wyznaczają początek przelotu. Na ich podstawie nie można wysuwać żadnych wniosków na temat szczytu przelotu gatunku, a co najwyżej możemy zaobserwować pierwszą falę przylotów.
Dane cytowane pochodzą z Bednorz J., Kupczyk M., Kuźniak S., Winiecki A. 2000. Ptaki Wielkopolski. Monografia faunistyczna. Bogucki Wyd. Nauk., Poznań.
Bocian biały
Dymówka
Kapturka
Grzywacz
Jerzyk
Kopciuszek
Pierwiosnek
Słowik rdzawy
Pliszka siwa
Czajka
Kokoszka
Piecuszek
Kukułka
Kulczyk
Piegża
Zaganiacz
Błotniak stawowy
Dudek
Gąsiorek
Pleszka
Świstunka leśna
Pliszka żółta
BOCIAN BIAŁY Ciconia ciconia
Gatunek ten posiada 16 rekordów z 2004 roku, oraz 15 w roku następnym.
Najwięcej naszych obserwacji pochodzi z okolic 30 marca (29-31) - 11 rekordów. W Wielkopolsce bociany najwcześniej obserwowano 3 marca (1984, 1992), a szczyt przelotu przypadał na 1-5 kwietnia.
Obserwatorzy:
A. Błażejewska,
K. Pietralczyk,
M. Antczak,
T. Wilżak,
E. Staniszewska,
T. Ekiert,
M. Gajewski,
P. T. Dolata,
W. Sobótka,
S. Gilicki,
M. Pawlicki,
W. Kurzawski,
M. Radziszewska,
M. Słocińska,
A. Skrzypczak,
L. Maciejewska,
P. Dziergwa,
W. Kurzawski,
M. Rachel,
J. Przybylski,
A. Stangred,
A. Grzesiak,
N. Lorenz.
DYMÓWKA Hirundo rustica
Gatunek ten posiada 9 rekordów z 2004 roku, oraz 7 w roku następnym.
W 2004 roku ptaki pojawiały się stopniowo (w odstępach jedno- lub dwudniowych) w roku 2005 wszystkie przyloty odnotowano w odstępach pięciodniowych (trzy daty). W Wielkopolsce ptak najwcześniej obserwowany był 29.03.90 (A. Stankowski).
Obserwatorzy:
M. Rachel,
M. Pawlicki,
M. Gajewski,
W. Urbankiewicz,
T. Ekiert,
P. T. Dolata,
L. Szukalski,
J. Pietrowiak,
W. Kurzawski,
M. Radziszewski.
KAPTURKA Sylvia atricapilla
Gatunek ten posiada 9 rekordów z 2004 roku, oraz 7 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 16.03.95 (R. Pinkowski).
Obserwatorzy:
R. Hybsz,
T. Wilżak,
W. Urbankiewicz,
M. Pawlicki,
R. Hybsz,
W. Szukalski,
K. Szukalski,
L. Szukalski,
M. Rachel,
J. Bartuzi.
GRZYWACZ Columba palumbus
Gatunek ten posiada 12 rekordów z 2004 roku, oraz 5 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 19.02.1992 (J. Stępniewski). Średni przylot pierwszych ptaków przypada na 20-21.03.
Obserwatorzy:
W. Urbankiewicz,
M. Pawlicki,
T. Wilżak,
M. Gajewski,
P. T. Dolata,
M. Rachel.
JERZYK Apus apus
Gatunek ten posiada 9 rekordów z 2004 roku, oraz 4 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 24.04.1990 (E. Markiewicz). W Połudnowej Wielkopolsce T. Ekiert obserwował jerzyka w Ostrowie Wielkopolskim
25.04.2004.
Obserwatorzy:
T. Ekiert,
M. Radziszewski,
T. Wilżak,
W. Szukalski,
M. Gajewski,
J. Bartuzi,
T. Stawik,
M. Pawlicki,
P. T. Dolata,
M. Rachel.
KOPCIUSZEK Phoenicurus ochruros
Gatunek ten posiada 7 rekordów z 2004 roku, oraz 6 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 19.02.1994 (P. Śliwa). Najczęściej pojawia się w drugiej połowie marca..
Obserwatorzy:
M. Gajewski,
T. Wilżak,
P. T. Dolata,
R. Hybsz,
M. Pawlicki,
W. Szukalski,
K. Parusiński,
M. Rachel,
A. Stangret.
PIERWIOSNEK Phylloscopus collybita
Gatunek ten posiada 7 rekordów z 2004 roku, oraz 7 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 3.03.1992 (S. Kuźniak). Gatunek ten najczęściej pojawia się na przełomie marca i kwietnia.
Obserwatorzy:
T. Wilżak,
R. Hybsz,
M. Rachel,
M. Pawlicki,
W. Urbankiewicz,
M. Radziszewski,
W. Szukalski ,
K. Szukalski,
M. Matysiak,
J. Pietrowiak.
SŁOWIK RDZAWY Luscinia megarhynchos
Gatunek ten posiada 5 rekordów z 2004 roku, oraz 5 w roku następnym.
Najwcześniejsza obserwacja w Wielkopolsce pochodzi z 13.04.1986 w
Kaliskiem (S. Pawlak). W Wielkopolsce pojawy pierwszych samców są zazwyczaj rozciągnięte w czasie.
Obserwatorzy:
M. Gajewski,
W. Kurzawski,
P. T. Dolata,
M. Rachel.
PLISZKA SIWA Motacilla alba
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 6 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana jest na przełomie lutego i marca, średnio 17-18 marca.
W 2005 roku dwukrotnie obserwowano także większe stada pliszek - jedno liczyło ok. 50 osobników (Dębnica, M. Radziszewski). Wiosną takie zgrupowania nie są rzadkością.
Obserwatorzy:
T. Wilżak,
P. T. Dolata,
T. Ekiert,
M. Radziszewski,
M. Rachel,
W. Kurzawski,
J. Pietrowiak,
R. Hybsz.
CZAJKA Vanellus vanellus
Gatunek ten posiada 3 rekordy z 2004 roku, oraz 6 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce widziana 7.02.1992 (T. Kaleta). W drugiej dekadzie marca przypada szczyt przelotu.
Obserwatorzy:
M. Gajewski
T. Wilżak
M. Matysiak
J. Grzesiak
M. Rachel
J. Bartuzi
W. Szukalski
KOKOSZKA Gallinula chloropus
Gatunek ten posiada 5 rekordów z 2004 roku, oraz 3 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce kokoszki pojawiają się w drugiej dekadzie kwietnia.
Pierwsza obserwacja kokoszki w Południowej Wielkopolsce przypadła 6.04.2004 w Ostrowie Wielkopolskim (M. Pawlicki).
Obserwatorzy:
M. Pawlicki,
M. Radziszewski,
M. Rachel,
P. T. Dolata.
PIECUSZEK Phylloscopus trochilus
Gatunek ten posiada 5 rekordów z 2004 roku, oraz 3 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 3.04 w latach 1988,1989,1991,1994 (S. Kuźniak).
Obserwatorzy:
R. Hybsz,
T. Wilżak,
M. Radziszewski,
W. Urbankiewicz,
M. Rachel,
M. Matysiak.
KUKUŁKA Cuculus canorus
Gatunek ten posiada 5 rekordów z 2004 roku, oraz 2 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana była 19.04.1935.
Obserwatorzy:
M. Radziszewski,
W. Urbankiewicz,
M. Rachel,
T. Wilżak,
M. Gajewski,
T. Ekiert.
KULCZYK Serinus serinus
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 3 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 5.03.1986 (W. Kostyrko), później 24.03.1990 w Kwileniu nad Prosną (P. Żurawlew).
Obserwatorzy:
R. Hybsz,
M. Pawlicki,
P. T. Dolata,
M. Rachel.
PIEGŻA Sylvia curruca
Gatunek ten posiada 6 rekordów z 2004 roku, oraz tylko 1 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana była 6.04.1990.
Obserwatorzy:
M. Antczak,
T. Wilżak,
W. Szukalski,
L. Szukalski,
W. Urbankiewicz,
J. Pietrowiak,
M. Rachel.
ZAGANIACZ Hippolais icterina
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 3 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 30.04.
Obserwatorzy:
R. Hybsz,
M. Rachel.
BŁOTNIAK STAWOWY Circus aeruginosus
Gatunek ten posiada 3 rekordy z 2004 roku, oraz 3 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 11.03.
Obserwatorzy:
W. Szukalski
T. Wilżak
L. Szukalski
M. Matysiak
M. Rachel
DUDEK Upupa epops
Gatunek ten posiada 5 rekordów z 2004 roku, oraz tylko 1 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 2.04.1988 (A. Stankowski)
Obserwatorzy:
K. Szukalski,
W. Szukalski,
M. Antczak,
R. Hybsz,
P. T. Dolata,
M. Rachel,
M. Słocińska.
GĄSIOREK Lanius collurio
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 2 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowany był 2.05 w latach 1962 i 1967 (S. Kuźniak)
W Południowej Wielkopolsce widziany od 1.05. (M. Antczak, P. Zduniak)
Obserwatorzy:
P. Zduniak,
M. Antczak,
P. T. Dolata,
M. Rachel,
W. Szukalski.
PLESZKA Phoenicurus phoenicurus
Gatunek ten posiada 2 rekordy z 2004 roku, oraz 4 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana była 30.03.1989 (J. Kaczmarek)
W Południowej Wielkopolsce obserwowana była 26.03 (M. Matysiak)
Obserwatorzy:
T. Wilżak,
M. Gajewski,
M. Matysiak,
J. Bartuzi,
M. Radziszewski,
M. Rachel.
ŚWISTUNKA LEŚNA Phylloscopus sibilatrix
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 2 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana była 11.04.1989 (S. Kuźniak)
Obserwatorzy:
T. Wilżak,
W. Urbankiewicz,
K. Szukalski,
M. Rachel,
M. Radziszewski.
PLISZKA ŻÓŁTA Motacilla flava
Gatunek ten posiada 4 rekordy z 2004 roku, oraz 2 w roku następnym.
Najwcześniej w Wielkopolsce obserwowana była 12.03.1989 (S. Kuźniak).
Obserwatorzy:
W. Szukalski,
K. Szukalski,
L. Szukalski,
P. T. Dolata,
T. Ekiert,
M. Rachel,
M. Radziszewski.
Współpracownicy KPPW
Nasz projekt będzie tym lepszy, im więcej osób będzie w nim uczestniczyło, dlatego bardzo zapraszamy do współpracy wszystkie osoby lubiące przyrodę. Aby zebrać samodzielnie dane o pierwszych wszelkich pojawach choćby tylko samych ptaków, trzeba by nie tylko doskonale je wszystkie znać, ale i być codziennie w terenie i jeszcze każdego dnia odwiedzać różne siedliska i miejsca. Praktycznie dla jednej osoby jest to zadanie niewykonalne. Im większa będzie liczba obserwatorów, tym obszerniejsze i dokładniejsze będą otrzymane dane. Mamy nadzieję, że dane prezentowane w dziale Wyniki będą tego dowodem.
Współpracownikiem projektu, jak i całej Kartoteki, może zostać każda osoba, która posiada podstawową wiedzę przyrodniczą i wyrazi chęć współpracy poprzez przesłanie danych do Kartoteki w dowolnej formie. Nikt nie jest specjalistą od wszystkiego. Cenne będą dane dotyczące nawet tylko jednego gatunku zwierzęcia lub rośliny.
Udział Współpracowników i koordynatorów projektu jest działalnością społeczną. Zainteresowani Współpracownicy mogą otrzymać zaświadczenie, potwierdzające ich udział w projekcie.
Przykładowy arkusz Excel
Życzymy udanych obserwacji i zapraszamy do współpracy !!!
