Dziś jest    |   Dodaj do ulubionych!   |     |   Startuj z nami   |  

       .: STRONA GŁÓWNA

       .: NASZA GRUPA

       .: KONTAKTY

       .: AKTUALNOŚCI

       .: KALENDARIUM

       .: OCHRONA

       .: OBSERWACJE

       .: OBRĄCZKOWANIE

       .: EDUKACJA

       .: PUBLIKACJE

       .: SZKOLNE KOŁA

       .: JAK CHRONIĆ?

       .: GDZIE NA PTAKI?

       .: PODRÓŻE

       .: GALERIA

       .: BOCIAN BIAŁY

       .: SOWY

       .: PTAKI SZPONIASTE

       .: LINKI

KSIĘGA GOŚCI
zobacz księgę
wpis do księgi

wt., 7.04.2007 - 8355 gości
Liczba wizyt od 17 maja 2004r.

Fatbirder's Top 1000 Birding Websites

Click Here to Visit!

Strony o ptakach Polski

JAK SKUTECZNIE CHRONIĆ PTAKI?
autor: Marcin Rachel
adres: marcin@rachma.org

zmieniono: 11.07.2005

Budki lęgowe dla ptaków

        Ptaki gnieżdżące się w różnego rodzaju dziuplach to dziuplaki. Są to m. in. sikory, dzięcioły, muchołówki, niektóre sowy, tracze, gągoły, wróbel i mazurek, szpak, pleszka, pliszka siwa, kowalik, pełzacze, siniak. Ptaki te wykorzystują typowe dziuple jak również różnego rodzaju zakamarki, szczeliny, wnęki skał i budynków etc. W związku z działalnością człowieka dziuplaki stały się ostatnio jedną z najbardziej zagrożonych grup ptaków. Przekształciliśmy różnego rodzaju środowiska, wprowadziliśmy poważne zmiany, "odmłodziliśmy" lasy, wycinamy stare, próchniejące drzewa. Wszystko to bezpośrednio wpływa na sytuację ptaków dziuplastych. Niektóre ptaki przy braku ich naturalnych miejsc lęgowych mogą korzystać z miejsc zastępczych. Mogą to być jakieś szczeliny i zakamarki naszych budynków, jak również specjalnie robione skrzynki lęgowe. Niestety część gatunków nigdy nie korzysta z takich skrzynek, a warunkiem ich występowania są stare dziuplaste drzewa, drzewa obumierające, drzewa o miękkim drewnie (osika, olcha) lub drzewa całkowicie obumarłe i zbutwiałe, nawet niewielkie stojące fragmenty pni. Najważniejszym więc warunkiem skutecznej ochrony dziuplaków jest ZACHOWANIE ICH NATURALNYCH SIEDLISK: zachowanie starych drzew rosnących w kępach lub pojedynczo, pozostawiania drzew zwanych ogólnie "chwastami", czyli osiki, wierzby itp., nie usuwanie z lasów wszystkich martwych drzew lub ich fragmentów.
          Tym ptakom, które mogą korzystać ze skrzynek lęgowych możemy pomóc. Zbudujmy budkę lęgową i zawieśmy ją w swoim ogrodzie. A oto kilka zasad z tym związanych.
          Po pierwsze zawsze należy mieć na uwadze, że skrzynki są tylko alternatywą. Najważniejsze jest zachowanie i odtwarzanie naturalnych siedlisk ptaków.
          Jest wiele gatunków mogących gnieździć się w skrzynkach lęgowych. Są to, np. sikora bogatka i modraszka, kowalik, muchołówki, pleszka, krętogłów, szpak, pliszka siwa, gągoł i tracze, pustułka, puszczyk i puszczyk uralski, płomykówka, siniaki. Jak widać spektrum gatunkowe jest duże, tak więc nie można zastosować dla tych ptaków jesnej uniwersalnej skrzynki, o takich samych wymiarach i takim samym wzorze konstrukcji. Skrzynki należy dosotsować do poszczególnych gatunków, jakie chcemy "ściągnąć" do naszego ogrodu. Takie same wymiary obowiązują dla następującej grupy ptaków: krętogłów, bogatka, kowalik, wróbel i mazurek. Pozostałe gatunki wymagają odmiennych wzorów. Bardzo nietypowe skrzynki konstruuje się dla pustułek, płomykówek, pójdźki i jerzyków.
         Zanim zabierzemy się do cięcia desek pamiętajmy, że skrzynki takie powinny być otwierane w celu czyszczenia ich, powinny być szczelne (imitujące naturalne dziuple), wykonane z materiałów, które nie są niczym impregnowane ani w żaden sposób malowane, szkoda także pracy jeżeli chcemy wykonać skrzynkę ze sklejki - jest to materiał wyjątkowo nietrwały. Dach powinien mieć spad - może być skierowany do przodu. Deski powinny być grube, ok. 20 mm. Budki wykonane z cieńszego materiału nie zapewniają ptakom odpowiednich warunków a do tego łatwiej są rozkuwane przez dzięcioły - a jest to poszechnie czynione przez te ptaki. deski nie muszą, a nawet nie powinny być heblowane - po takim materiale młodym ptakom łatwiej wychodzi się "na świat" - do otworu wylotowego.


Kadr z filmu: "A je to...", Telewizja Czeska, Bratysława 1983

          Zabierzmy się do budowy

1) Budujemy skrzynkę dla mazurka, wróbla, kowalika, bogatki lub krętogłowa. Podobne wymiary mają inne sikory - należy tylko zmniejszyć średnicę otworu do ok. 2,7 cm, a dla muchołówek - 3,8 cm.
Najważniejsze wymiary: podłoga 11x11 cm, wysokość ścianki przedniej 28 cm, wysokość ścianki tylnej 30 cm, otwór wlotowy powinien mieć średnicę 3,3 cm. Otwór zawsze robimy przy górnej krawędzi - ok. 20 - 22 cm od dna. W celu zwiększenia bezpieczeństwa można na otwór nabić dodatkową deseczkę.
2) Pleszka
Najważniejsze wymiary: podłoga 13x13 cm, wysokość ścianki przedniej 38 cm, wysokość ścianki tylnej 40 cm, otwór wlotowy powinien mieć średnicę 3,3 cm. Otwór zawsze robimy przy górnej krawędzi - ok. 27 - 28 cm od dna. W celu zwiększenia bezpieczeństwa można na otwór nabić dodatkową deseczkę.
3)Szpak
Najważniejsze wymiary: odłoga 13x13 cm, wysokość ścianki przedniej 38 cm, wyskość ścianki tylnej 40 cm, otwór wlotowy powinien mieć średnicę 4,7 cm. Otów zawsze robimy przy górnej krawędzi - ok. 27 - 28 cm od dna. W celu zwiększenia bezpieczeństwa można na otwór nabić dodatkową deseczkę.
4)Pójdźka - jest to mały gatunek sowy wymagający bardzo nietypowej skrzynki.
Najważniejsze wymiary: ścianka tylna i przednia (+jedna wewnętrzna) 16x16 cm, długość ok. 90 cm., odległość ścianki przedniej od wewnętrznej ok 7-10 cm, średnica otworu ok. 6,3 cm.

Pierwsze trzy modele należy rozwiesić na drzewach, w pozycji pionowej - tak, żeby do otworu nie dostawała się woda, na wysokości od 3 metrów. Dla pójdźki należy wdrapać się wyżej na drzewo, na wyskokoścponad 6 metrów i zwiesić skrzynkę w pozycji poziomej, np. wzdłuż prostej gałęzi.

Zobacz też: skrzynki lęgowe dla pustułek oraz skrzynki lęgowe dla kawek


Kadr z filmu: "A je to...", Telewizja Czeska, Bratysława 1983

BŁĘDY

         Jednym z podstawowych błędów jest użycie złych materiałów (patrz wyżej). Dalej wykonanie skrzynki płytkiej albo z nisko wykonanym otworem - stwarza to łatwy dostęp dla drapieżników. Jeżeli już wykonamy odpowiednią skrzynkę, to zdarza się, że ją źle umieścimy: albo przy jakieś ruchliwej ulicy, albo za nisko, albo po prostu za gęsto. To ostatnie jest znowu doskonałą okazją dla drapieżników, które mogą przyzwyczaić się do penetrowania skrzynek i wybierania młodych lub jaj.
          Zbyt niskie zawieszenie wzbudza ciekawość bardzo poważnych drapieżników - człowieka. i chociaż może nie mamy złych intencji to często tak ze zwyczajnej ciekawość chcemy zobaczyć czy w skrzynce nie ma jakiegoś ptaka. Lepiej jest unikać takich sytuacji i wieszać skrzynki wysoko.

Po więcej informacji odsyłam Cie do broszury wydanej przez OTOP: "Czy budki lęgowe rozwiążą problem dziuplaków?"

Przykłady skrzynek lęgowych

Skrzynka lęgowa
Skrzynka lęgowa wykonana nieprawidłowo. Mimo dobrej wysokości skrzynki i zabezpieczenia otworu wlotowego dodatkową deseczką, sam otwór został umieszczony za nisko! Górna część skrzynki będzie nie wykorzystana, a dla większości ptaków taka głębokość jest za mała, by się zagnieździć. Może zostanie wykorzystana przez nietoperze?
skrzynka lęgowa
Skrzynka lęgowa wykonana prawidłowo. Mały otwór świadczy o przeznaczeniu dla sikor i ptaków jej wielkości. Zwróć uwagę na to, że budka jest otwierana, otwór ma wysoko położony od dna oraz brak charakterystycznego patyczka u wylotu
skrzynka lęgowa
Skrzynka lęgowa wykonana prawidłowo. Zwróć uwagę na to, że budka jest otwierana, otwór ma wysoko położony od dna oraz brak charakterystycznego patyczka u wylotu. Dobrze widoczny jest także daszek. Niestety otwór został powiększony przez dzięcioły.
skrzynka lęgowa
Skrzynka źle wykonana! Duży otwór i niska konstrukcja (płytka) ułatwiają atak drapieżnika (np. łasicy lub kota). Dodatkowo skośne ustawienie otworu, mimo daszku, może powodować namakanie gniazda. Skrzynki nie można czyścić!
skrzynka lęgowa
Skrzynka źle wykonana! Duży otwór powoduje, że budka będzie wykorzystywana tylko przez szpaki, dodatkowo jest niska (płytka), nie otwiera się i co najgorsze przy otworze znajduje się dobre miejsce dla łasicy - patyczek; idealnie by przysiąść i łapą z płytkiej budki wyciągnąć pisklęta.

JAK CHRNIĆ?

Jak utworzyć użytek ekologiczny?

Idea minirezerwatów

Dokarmianie ptaków

Budki lęgowe dla ptaków

Budki lęgowe dla kawek

Pierwsza pomoc ptakom

Biblioteka ochroniarza przyrody

Zobacz także:

Ochrona i obrączkowanie płomykówki

Użytek ekologiczny "Mokre Łąki"

Kampania BirdLife "Rolnictwo dla Życia"

4 VII - Dzień Bioróżnorodności, czyli BioBlitz

Obchody Dnia Bioróżnorodności

Polskie rolnictwo przyjazne przyrodzie

Zabezpieczono szuwary stawu w Parku Miejskim w Ostrowie

Pielęgnacje gniazd i obrączkowanie bocianów w pow. ostrowskim

Zatrzymanie okazów zwierząt chronionych w Ostrowie Wlkp. i prawomocny wyrok w tej sprawie



SUBSKRYPCJA
e-mail:
strona główna OTOP

www.birdlife.net

odwiedź stronę CZAPLONA

Zapraszamy

              © Południowowielkopolska Grupa OTOP, webmaster: Marcin Rachel