Bocian biały (Ciconia ciconia L.) jest gatunkiem o dobrze poznanej biologii, na jego temat powstały liczne prace, a historia badań sięga ponad stu dwudziestu lat. Z terenu powiatu kępińskiego (Wielkopolska) jedyne w miarę pełne dane dotyczące bociana pochodzą z 1974 roku, z badań ankietowych prowadzonych podczas III Międzynarodowego Spisu Bocianich Gniazd. Z połowy lat osiemdziesiątych znane są tylko fragmentaryczne dane z niektórych gmin. Dopiero w 1995 roku prowadzone były prace związane z V Międzynarodowym Spisem Bocianich Gniazd (objęły one obszar 5 gmin), gniazda liczone były także w części powiatu w 1999 roku (2 gminy), a w latach 2000 - 2004 prowadzone były liczenia w całym powiecie. Uzupełnieniem liczeń były wywiady; ze źródła tego pochodzą także dane z lat 1996 - 1999.
Z roku 1995 informacje pochodzą od koordynatora V Międzynarodowego Spisu Bocianich Gniazd, w którym również brałem udział kontrolując gm. Kępno. W kolejnych latach sam kontrolowałem ww. obszar. W 2004 w ramach VI Międzynarodowego Spisu Bocianich Gniazd gminę Kępno oraz niektóre gniazda w innych gminach kontrolowała Barbara Chwołka, pozostały teren kontrolowałem osobiście.
WYNIKI
W latach 2000-2004 w powiecie kępińskim było średnio 69 gniazd oraz dodatkowo kilkanaście platform założonych przez człowieka do tej pory nie zajmowanych przez ptaki. Zagęszczenie par bociana na 100 km2 badanego terenu w 2004 roku wyniosło średnio 8,35 i było nieco wyższe niż w roku 2003. Rrozmieszczenie gniazd było bardzo nierównomierne dla poszczególnych gmin. Najzasobniejszą w bociany gminą była gm. Perzów a najuboższą Bralin i Trzcinica. W roku 2004 powstały dwa nowe gniazda: w Krzyżonikach (gm. Rychtal) i w Olszowie (gm. Kępno).
W badanym regionie nie obserwuje się większych skupień par, nie występuje więc zjawisko kolonijności. Najwięcej gniazd przypadającą na jedną miejscowość odnotowano w Domasłowie (gm. Perzów), gdzie w 2003 roku powstało szóste gniazdo.
Wśród gniazd zlokalizowanych w powiecie kępińskim dominuje umieszczenie na słupach linii energetycznych oraz drzewach. Pojedyncze gniazda możemy znaleźć na kominach i dachach. Dwa nowo powstałe gniazda umieszczone były jedno na słupie i drugie na drzewie.
Wśród gatunków drzew, na których umieszczane były gniazda dominuje topola, chociaż jej udział w kolejnych latach nieznacznie spadał.
Na podstawie znajomości dat powstania i niszczenia gniazd można przeanalizować zmiany liczby gniazd w kolejnych 9 latach. Najwięcej gniazd stwierdzono w roku 1999. W latach 1996-1997 oraz po roku 1999 widoczny jest spadek liczby gniazd bociana w regionie. W roku 2004 liczba gniazd uległa zwiększeniu.
Liczba gniazd (z pominięciem platform nigdy nie zajętych od czasu założenia), liczba gniazd zajętych i liczba gniazd, z których wyleciały młode w minionych czterech latach wykazywały spadek (do 2003). Podobnie średnia wielkość lęgu i bezwzględna liczba młodych, które opuściły gniazdo wyraźnie spadała do roku 2003 i szczęśliwie w 2004 roku "odbiła się" i statystyki te zaczęły rosnąć (patrz wykresy)
W roku 2000 wyleciało z gniazd 128 piskląt, a w 2003 tylko 86, czyli liczba piskląt spadła o 33%. Między rokiem 2000-2001 liczba piskląt spadła tylko o 2%, między 2001-2002 o 8%, natomiast między latami 2002 - 2003 o 25%. W roku następnym było już 40% więcej młodych ptaków

W lęgach dominowały 2 lub 3 młode, lęgi te łącznie zawsze stanowiły ok. 70%. Tylko wyjątkowo zdarzały się lęgi z 5 młodymi, a z jednym i czterema młodymi zawsze stanowiły ok. 1 % wszystkich lęgów.