4 III 2007 - liczyliśmy kruki na transektach w Południowej Wielkopolsce … bo myśliwi chcą je zabijać!
Pomimo opisanych szczegółowo w literaturze ornitologicznej i przywołanych osobno na naszej stronie faktów o braku „nadmiernej liczebności” i „wielkiej szkodliwości” kruka w Polsce, niedawno wojewoda wielkopolski wydał niestety zgodę na odstrzał 120 tych objętych częściową ochroną prawną ptaków i co najmniej 44 kruki zostały zabite. Po tym fakcie Zakład Biologii i Ekologii Ptaków Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu zorganizował - w porozumieniu z Polskim Związkiem Łowieckim i Wojewódzkim Konserwatorem Przyrody w Poznaniu - akcję liczenia kruków w celu uzyskania rzetelnych danych o liczebności tego gatunku. Obecny etap akcji obejmował liczenia tego gatunku na transektach, przez co najmniej dwuosobowe zespoły w wolno (do 50 km/h) jadących samochodach, z użyciem sprzętu optycznego, z zatrzymywaniem się na przystanki w celu obserwacji.
W Południowej Wielkopolsce liczono kruki na czterech takich transektach. Liczenia wykonali: Paweł T. Dolata ze współpobserwatorami, Natalia Bożacka i Robert Hybsz, Eugeniusz Markiewicz i Przemysław Żurawlew z przedstawicielem Polskiego Związku Łowieckiego, panem Markiem Przybylskim.
Liczenie w powiecie ostrowskim wykonano w niedzielę 4 III, a uczestniczyli w nim: Jerzy Bartuzi, Paweł T. Dolata, Wojciech Kaźmierczak i Karolina Zmyślona z Południowowielkopolskiej Grupy Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Przebyliśmy trasę: Ostrów Wielkopolski - Janków Przygodzki - Trzcieliny - Nadstawki - Huta - Odolanów - Raczyce - Garki - Bogdaj - Możdżanów - Janisławice - Sośnie - Kałkowskie - Chojnik - Antonin - Kociemba - Dębnica - Trzcieliny - Przygodzice - Ostrów Wielkopolski. Trasa łącznie z przystankami i dłuższymi, dokładniejszymi obserwacjami (z użyciem lunety o powiększeniu 60x) przy stawach rybnych Trzcieliny, Dębnica, Szperek i Kociemba w gm. Przygodzice oraz Możdżanów i Janislawice w gm. Sośnie oraz na Łąkach Odolanowskich, zajęła nam 6 godzin.
Liczenie przeprowadzono także w dniu 4.03.07r. na trasie Piła, Chocz, Gizałki, Pyzdry, Wrąbczyn, Zagórów, Rzgów, Dąbroszyn, Rychwał, Grodziec, Białobłoty, Chocz, Piła liczącej 105 km. Uczestnikami liczenia byli: Eugeniusz Markiewicz, Przemysław Żurawlew, Przemysław Bruzi, Łukasz Siwik. Stwierdziliśmy 10 kruków w 8 miejscach oraz 2 zajęte gniazda, przy czym 5 ptaków i 1 gniazdo – na terenie gminy Chocz. Ponadto z ciekawszych gatunków widzieliśmy: 20 wron oraz 6 myszołowów, 1 pustułkę, 3 pary żurawi, w 3 miejscach dzięcioła czarnego.
Na całej tej trasie, o długości 92 kilometrów, w trakcie dokładnych obserwacji stwierdziliśmy tylko 6 kruków: 2 pary i 2 pojedyncze osobniki, wszystkie w locie, zaobserwowane w trakcie przystanków obserwacyjnych, w tym 5 w przewidzianym metodą pasie 200 m po obu stronach trasy. Tak mała liczba jest kolejnym konkretnym argumentem przeciw tezie o „zbyt wysokiej” liczebności tego gatunku. Co ciekawe, na tejże trasie widzieliśmy aż 7 orłów bielików, i choć tak wysoka ich liczba wynikała z przejazdu przez największe w Południowej Wielkopolsce stawy rybne (Przygodzice i Możdżanów) i większej łatwości wykrycia tak wielkiego ptaka, to porównanie liczebności tych dwóch gatunków jest bardzo znaczące. Z innych ptaków szponiastych zauważyliśmy 7 myszołowów zwyczajnych (6 pojedynczych i 1 parę, prawdopodobnie w locie tokowym na rewirem lęgowym) i 1 pustułkę (w pobliżu znanej kolonii leśnej Pardalin koło Przygodzic).
Interesujące jest też porównanie, jak mało liczny jest kruk w stosunku do innych ptaków krukowatych z rodzaju Corvus. Na tejże trasie, wobec 6 kruków naliczyliśmy: ok. 80 gawronów, ok. 60 wron siwych i 12 kawek. Tutaj także uzyskane wyniki wymagają oczywiście komentarza: wysoka liczebność gawronów związana jest z przejazdem w pobliżu kolonii w Ostrowie Wielkopolskim i Odolanowie, gdzie znajduje się jedna z dwóch największych kolonii lęgowych gawrona w powiecie ostrowskim (Dolata 2005), a wrony siwej - ze stadami stwierdzonymi na stawach rybnych Janisławice (ok. 20 os.) i Dębnica (ok. 25 os.). Jednak i z tego porównania otrzymujemy taki sam wniosek: kruk wcale nie jest na tym terenie gatunkiem licznym!
Liczenie w powiecie pleszewskim i okolicy przeprowadzono w dniu 4 III na trasie Piła - Chocz - Gizałki - Pyzdry - Wrąbczyn - Zagórów - Rzgów – Dąbroszyn - Rychwał - Grodziec - Białobłoty - Chocz - Piła, liczącej 105 km biegnącej przez NE część powiatu pleszewskiego, a następnie przez przede wszystkim skraj doliny środkowej Warty. Uczestnikami liczenia byli: Eugeniusz Markiewicz, Przemysław Żurawlew, Przemysław Bruzi i Łukasz Siwik. Pomimo częstych postojów naliczono zaledwie 10 kruków oraz 2 zajęte gniazda tych ptaków. Z innych krukowatych najliczniejszy był gawron, głównie przy koloniach lęgowych naliczono łącznie 125 os. Stosunkowo liczna była wrona siwa, na mijanych licznych łąkach naliczono 20 os. i tylko 2 kawki Z innych interesujących gatunków zanotowano: w trzech miejscach pary żurawi (Wrąbczynek, Skokum i Kaźmierka Stara), gęgawy (odpowiednio: 31, 2, 2, 2 i 16 os.) w dolinie Warty, pięć migrujących mieszanych stad gęsi zbożowych i białoczelnych (łącznie 396 os.) oraz jedną pustułkę pod Kwileniem. Ponadto z ciekawszych gatunków widziano: 6 myszołowów i w 3 miejscach dzięcioła czarnego.